Hayaz Höyük

Hayaz Höyük, Adıyaman ilinin Samsat ilçesine bağlı Hayaz köyü yakınında bulunan arkeolojik bir yerleşmedir. Samsat ilçesinin 17 km. güneyinde bulunan köy ve höyük daha sonra Atatürk Baraj Gölü suları altında kalmıştır. Göl oluşmadan önce Fırat ile onun bir kolu olan Kalburcu Çayı'nın birleştiği noktada bulunmakta idi.

Höyük, Aşağı Fırat Havzası Yüzey Araştırması Projesi kapsamındaki çalışmalar sırasında 1975 yılında Prof. Dr. Ümit Serdaroğlu ve ekibi tarafından keşfedilmiştir. Prof. Dr. Mehmet Celal Özdoğan başkanlığında İstanbul Üniversitesi Prehistorya Anabilim Dalı öğretim üyelerinden oluşan bir kazı ekibi, 1977 yılında yüzey çalışması yapmıştır. Daha sonra 1979-1983 yılları arasında (1982 yılı hariç) sürekli kazı çalışmaları yapılmıştır. Hollanda Tarih ve Arkeoloji Enstitüsü'nün girişimiyle Jacob Roodenberg başkanlığındaki kazılar, o tarihlerde yolun köye kadar ulaşmaması nedeniyle büyük güçlükler içinde sürdürüldü.

Kazılarda dört ana tabaka belirlenmiştir. En üstteki 1. tabaka Bizans ve Orta Çağ, 2. tabaka Orta Tunç Çağı - Demir Çağı, 3. tabaka İlk Tunç Çağı III. ve II. Evreleri, en alttaki 4. tabaka ise Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ olarak tanımlanmıştır...