Aktaş Gölü

Aktaş Gölü (Gürcüce: კარწახის ტბა / Kartzahi Gölü), Ardahan iliyle Gürcistan sınırında bulunan tektonik oluşumlu bir göldür. Gölün kıyısında yer alan Kenarbel köyünün Gürcüce eski adından dolayı Kenarbel Gölü olarak da bilinir.

Aktaş Gölü'nün yarısı Gürcistan sınırları içerisindedir. Toplam alanı 27 km² olan gölün 14 km²'si Türkiye'ye aittir. Rakımı 1.798 m olan göl, Çıldır ilçe sınırlarındadır. Sığ olan gölün en derin yeri 10 m kadardır. Gölün kuzey kıyılarında Gürcistan-Türkiye Aktaş sınır kapısı yer alır.

Göl kaynaklarda farklı isimlerle geçer; Hazapin, Kenarbel, Karsak, Kazapin. Göle yakın çevresindeki insanlar bir bel aşıldıktan sonra göle ulaşıldığı için Kenarbel derler. Moskova Antlaşmasında (1921) Kozapini olarak geçer. Gürcistan haritalarında Hozapini yazılıdır.

Göl içinde yerleşme olmayan ve küçük oniki ada yer alır. Sınır gölün en derin yerinden geçerken en büyükleri olan Büyük Ada ve Başak Ada dahil tüm adalar (13) Türkiye sınırlarında kalmıştır. Otlak ve sazlıkların bulunduğu bu adalar kuşların beslenme, barınma ve üreme alanıdır. Çevredeki küçük derelerle beslenen göl, suları taştığında bahar aylarında kuzeybatıda Arkbeli (Zigarostav) Deresi vasıtasıyla Kura Nehri'ne boşalmaktadır. Sodalı olmasına rağmen son zamanlarda balıklara rastlanmıştır. Gölün beslenmesinin kuvvetlenmesiyle fazla sularını Kura(Kür) Nehrine boşalttığı ve sodalı özelliğini kaybettiğini düşündürmektedir. Göl kıyısında iki köy yer alır; Kenarbel köyü Türkiye tarafında, Karçasi Gürcistan topraklarındadır. Türkiye tarafında en büyük yerleşme Çıldır, karşı tarafta Ahılkelek'tir). Aktaş Gölü büyük kısmı Gürcistan topraklarında yer alan 11 gölden oluşan göller yöresinin bir parçasıdır. Bu göllerden Aktaş ve Çıldır gölleri Türkiye'de, bir göl Ermenistan'da, diğer sekizi Gürcistan'dadır.

Aktaş Gölü Ak pelikanın ve kadife ördeğin Türkiye'de kuluçkaya yattığı ender alanlardandır. Ayrıca angut, uzunbacak, karabatak ve Van Gölü martısı gölde yaşamaktadır. Ak pelikan, kadife ördek ve angut kuşlarının yaşam alanı olması nedeniyle Aktaş Gölü, Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği çerçevesinde koruma altına alınmıştır.

Aktaş gölü askeri bölge içinde yer aldığı için kuşlar herhangi bir tehdide maruz kalmadan özgürce yaşamaktadır.