Heosmani Kilisesi

Heosmani Kilisesi (Gürcüce: ხეოსმანის ეკლესია), tarihsel Samtshe bölgesinin Türkiye tarafında, günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı Yurtbekler köyünün sınırları içinde eski bir Gürcü kilisesidir. Ortadan kalkmış olan Heosmani köyünün kilisesi olduğu için bu adla anılmaktadır.

Heosmani Kilisesi'nin bulunduğu Samtshe, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biridir. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1578 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Heosmani, Poshov livasının Kuzay nahiyesinin köylerinden biriydi. Bir Gürcü köyü olan Herosmani'nin nüfus 15 Hristiyan haneden oluşuyordu. Bu köyün kilisesi olan Heosmani Kilisesi, köy halkının Müslüman olmasıyla işlevini yitirmiş ve harabeye dönmüştür. Çıldır Eyaleti cebe defterinde 1706/1707 tarihinde aynı idari konuma sahip olan köy, Rus arkeolog Praskovya Uvarova’nın 1891 yılında verdiği bilgiye göre tamamen ortadan kalkmıştı. Gürcü tarihçi Aleksandre Proneli ise, 1914 yılında kilisenin yıkık halde olduğunu, etrafını saran çalılardan dolayı binaya erişmenin mümkün olmadığını yazmıştır.

Gürcü Türkolog Sergi Cikia, Cakisman gibi yer adlarındaki “man” kelimesinin Gürcüce “ubani” (უბანი...