Bursa Protestan Kilisesi

Tarihî Santa Maria Kilisesi veya şimdi Fransız Kilisesi Kültür Evi, Bursa şehrindeki faal durumdaki son kilisedir; yapı, günümüzde Türkiye'nin en büyük dördüncü şehri olan bu kentte nüfusun hâlâ ağırlıklı olarak Hristiyan olduğu bir dönemde, şehrin Levanten topluluğu tarafından 1880'lerden önce inşa edilmiştir. Ermeni Soykırımı, Rum Soykırımı ve 1923 sonrasında Mübadele sorunu'ndan dolayı Rumların zorunlu göçe tabi tutulmasıyla bölgedeki yerel ve yerli Hristiyan nüfusun yok olmasının ardından, Türk devleti nihayetinde 2016 yılında cemaati tahliye etme ve kiliseyi kapatma kararı almıştır.

Osmangazi ilçesinde yer alan tarihi Protestan kilisesi, tek nefli bir plana göre inşa edilmiştir. Dış cephesinde kuleler bulunan yapının ana binasında sivri kemerli pencereler yer almaktadır. Kilise daha önce 1960 yılında kapatılmış ve bir dönem depo olarak da kullanılmıştır. Ancak 2002-2004 yılları arasında restore edilerek, Bursa'da kalan az sayıdaki Hristiyan'ın ibadet hizmetleri için kullanımına açılmıştır. Müslüman topluluğun aksine, Protestan cemaati resmen laik olan devletten herhangi bir mali destek almamaktadır; bu nedenle cemaat, kiliseyi kullanma izni alabilmek için bir "ticari işletme" kurmak zorunda kalmıştır. Hassas durumdaki Hristiyan azınlık için tesis imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle, kilise şehrin Alman, Katolik ve Ortodoks toplulukları da dahil olmak üzere diğer üç mezhep grubuyla paylaşılmak zorundadır. Kilisenin Protestan papazı İsmail Kulaçoğlu'dur.

Kilisenin kullanım anlaşması 2015 yılında sona ermiş ve mülkün yönetiminden sorumlu olan Vakıflar Genel Müdürlüğü, Hristiyan topluluğundan derhal bir "ticari işletme" kurmasını talep etmiştir. Bu işlem Papaz Kulaçoğlu'nun talimatları doğrultusunda gerçekleştirilmiş olsa da, 2016 yılında devlet —herhangi bir uyarı veya yazılı bildirim olmaksızın yapılan bir telefon görüşmesiyle— kilisenin tahliye edilmesini ve dolayısıyla Hristiyan azınlık tarafından derhal devredilmesini talep etmiştir.