Saksağan Çeşme

Saksağan Çeşmesi veya Saksağan Çeşme, Edirne ili Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan bir Osmanlı dönemi çeşmesidir.

Çeşme üzerine bir kitabe bulunmadığından hangi tarihte ve kim tarafından inşa ettirildiği bilinmemekle birlikte Ahmed Badî'nin aktardığına göre Kunduk Osmân Mahallesi'nde Saksağan Sokağı'nda dokuzuncu numarada bulunan çeşme, Edirne valisi Ağa Hüseyin Paşa tarafından yaptırılmıştır. Köylüoğlu'nun 2001 yılındaki eserinde yıkıldığını aktardığı çeşme, günümüze ulaşmış gözükmektedir. İsmini üzerinde bulunduğu Saksağan Sokak'tan almaktadır.

Mülkiyeti Edirne Belediyesi'ne ait olan çeşme, Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 29.06.2020 tarih ve 6860 sayılı kararıyla korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı (1. grup) olarak tescil edilmiştir.

Kareye yakın planlı, kesme taş malzemeli, tek cepheli çeşmenin batı cephesinde yüzeye kazıma olarak işlenen iki sıralı bir kaş kemer bulunmaktadır. Ayna taşı yoktur. Önünden geçen yolun zamanla yükselmesi sonucu özgün yalağı kaybolmuştur. Batı cephesinde saçağa yakın konumlanmış bir "taşkan" deliği bulunmaktadır. Hazne örtüsü sekizgen köşeli kesme taş piramidal bir çatıdan meydana gelmektedir...