Bana Manastırı

Bana Katedrali (Gürcüce: ბანა), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı ve eski adı Panaki (ფანაკი) veya Banaki (ბანაკი) olan Penek köyünde yer alan Bana Manastırı'nın ana kilisesidir.

Bana adı, "askeri kamp", "kamp" anlamındaki Gürcüce "banaki"den (ბანაკი) gelir. Gürcüce bazı başka kelimelerde olduğu gibi "banaki" kelimesinin sonundaki "ki" düşmüş ve kelime "bana"ya dönüşmüştür.

Bana Manastırı, Gerçek Haç'a adanmış bir manastırdır. Kompleks ana kilise, küçük kilise, keşişler için kilise, kayaya oyulmuş hücreler ve başka yapılardan oluşuyordu. Ana kilisesi olan Bana Katedrali'nden ilk kez 11. yüzyılda yazılmış bir eserde söz edilmiştir. Bagrationi hanedaını tarihçisi olan Sumbat Davitisdze bu eserinde Bana Katedrali'ni 881-923 arasında hüküm süren Gürcü kralı IV. Adarnase'nin ina ettirdiğini yazmıştır. Bu kayıt üzerinden katedralin 9. yüzyılın sonlarında veya 10. yüzyılın başlarında inşa edildiği anlaşılmaktadır. Katedralin inşasını idare eden Kvirike da bu manastıra ilk piskopos olarak atanmıştır. Bana Manastırı'nın tanınan piskoposlarından biri da İoane'dir. İoane, Tao'lu aznavurlarla birlikte Gürcü kralı IV. Bagrat'a ihanet etmiş, ardından...