Temnos

Temnos veya Temnus (Grekçe: Τῆμνος; Aiolic; Yunanca: Τᾶμνος, antik Aeolis'te bulunan küçük bir Yunan polisi (şehir devleti) idi. Daha sonra Anadolu'nun batı kıyısında bulunan Roma'nın Asya eyaletine dahil oldu. Günümüzde, İzmir'e bağlı Menemen ilçesinin Görece köyü yakınlarında bulunmaktadır.

Küçük kasaba, sikkelerde gösterildiği gibi Gediz Nehri yakınındaydı. Yüksekte yer alan bu yer, Kyme, Fokaia ve Smirni bölgelerinin manzarasına hakimdi.

Herodotos, 12 adet Aiol kenti arasında Temnos'u da sayar. Bu kentlerin, MÖ 1050 yılı civarında Yunanistan'dan bölgeye gelen Aioller tarafından kurulduğu söylenmektedir. Temnos, MÖ 5. yüzyılda klasik dönemde Atina liderliğindeki Attika-Delos Deniz Birliği'ne katılmamıştı ve bu dönemde muhtemelen Perslere bağımlıydı. Ancak MÖ 394'te Pers egemenliği olmadan yaşanabilecek bir şehir olarak anılmaktadır. Temnos, MÖ 4. yüzyılda kendi bronz parasını basmıştır.

Helenistik dönemde gelişmiş bir topluluktu. Burada, MÖ 155 yılında Pergamon Krallığı'na karşı savaşı sırasında Bithynia Kralı II. Prusias'ın tarafından yağmalanan ve yakılan Apollon onuruna yapılmış bir tapınak bulunuyordu. Augustus döneminde zaten düşüşteydi; Tiberius döneminde bir depremle yıkıldı ve I.yüzyılda yaşayan Romalı tarihçi Plinius zamanında artık yerleşim olmaktan çıktı. Yine de daha sonra yeniden inşa edildi.

Şehrin dikkate değer şahsiyetlerinden birisi, retorikçi Hermagoras idi.

Bizans döneminde büyük olasılıkla Archangelus adını almıştır. 1413 yılında Türkler, Kaiadjik yani küçük kale adını verdikleri Archangelus kalesini ele geçirdiler; bu kale, şimdi Menemen olarak bilinen Maenomenus ovasında bulunuyordu.

Piskoposluğu, eyaletin başkenti ve metropol makamı olan Efes'in seçmenlerinden biriydi. Artık bir yerleşim piskoposluğu olmayan Temnos, Katolik Kilisesi tarafından 1933'ten bu yana itibari (titular) bir piskoposluk olarak listelenmektedir.