Nevali Çori

Nevali Çori, Şanlıurfa ilinin Hilvan ilçesine bağlı Güluşağı mahallesinin hemen kuzeybatısında bulunan bir höyüktür. Fırat Nehri'nin orta kesiminde yer alan bu Erken Neolitik yerleşim, MÖ 8400 ile 8100 yılları arasına, Çanak Çömleksiz Neolitik B (PPNB) dönemine tarihlendirilmekte olup, "Taş Tepeler" projesi kapsamındaki alanlardan biridir.

Saha, dünyanın bilinen en eski tapınaklarından bazılarına ve anıtsal heykellere ev sahipliği yapmasıyla tanınmaktadır. Daha erken bir tarihe sahip olan Göbeklitepe ve diğer Taş Tepeler yerleşimleriyle birlikte Nevalı Çori, Avrasya Neolitik dönemi hakkındaki bilimsel anlayışta devrim yaratmıştır. Ayrıca, evcilleştirilmiş en eski Siyez buğdayı burada bulunmuştur.

Höyük, Atatürk Baraj Gölü suları altında kalmadan önce Fırat'ın bir kolu olan Kantara Deresi'nin iki yanında yer almaktaydı. Dere höyüğü ikiye bölmüş durumdadır. Yerleşme, derenin doğu yakasında 90 X 40 metre boyutlarında, batı yakasında ise daha küçük bir alandır. Bu yerleşmelerden büyük olanı (doğu) Nevali Çori I, batı taraftaki ise Nevali Çori II olarak adlandırılmaktadır. Yerleşmenin arkeolojik olarak en önemli tabakaları, beş yapı katı olarak izlenen, Nevali Çori I olarak...