Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi

Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi (eski ismiyle Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi), mevcut eserlerin 1948 yılında toplanmaya başlanması ile birlikte ilk olarak 1969 yılında açılmıştır. Şanlıurfa Müzesi, Türkiye'nin en büyük kapalı alan ve sergi salonuna, Türkiye'nin en büyük canlandırma sayısına ve gezi güzergahı olarak 4.5 km ile Türkiye'nin en uzun gezi güzergahına sahiptir.

Şanlıurfa Müzesi, 1965'ten beri hizmet verse de bugünkü modern binasına 2015 yılında taşınmıştır.

Kompleks, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi ile Edessa Mozaik Müzesi'ni içerir. Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi 24 bin metrekare alana, Edessa Mozaik Müzesi ise 33 bin metrekare alana konuşlandırılmıştır. Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi'nde 14 adet ana sergi salonu ve 33 adet canlandırma alanı bulunmaktadır.

Şanlıurfa ve çevresinden çıkan eserleri sergileyen müze "neolitik dönem” açısından uluslararası öneme sahiptir. Müzenin bir başka çok önemli özelliği de dünyanın en eski tapınağı Göbeklitepe'ye ait eserleri bulundurmasıdır.

Bunun yanı sıra Savaşçı Amazon Kadınlarının dünyada ilk kez mozaiğe resmedilmiş hali de Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi'nde sergilenmektedir.

Yeni Müze kompleksi, Haleplibahçe'de, eski binaya göre 10 kat daha büyük bir alana inşa edilerek 24 Mayıs 2015 tarihinde açılmıştır. Kompleks, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi ile Edessa Mozaik Müzesi'ni içerir. Açılışı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik tarafından yapılmıştır.

Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi, Türkiye'nin en büyük müzesidir. İçerisinde 73.800 arkeolojik ve etnografik eser bulunmaktadır. İçerisinde Paleolitik, Neolitik, Kalkolitik, Tunç ve Demir çağlarından tarihî eserler yer almaktadır. Bu eserler içerisinde dünyanın bilinen en eski heykeli olan Balıklıgöl Heykeli, Göbeklitepe ve Nevali Çori'ye ait tarihî eserler yer almaktadır.

Edessa Mozaik Müzesi'nde ise oradaki arkeolojik kazılarda çıkarılmış mozaikler ile 1950'li yıllarda ABD'ye kaçırılmış ve 2012'de Kültür Bakanlığınca Türkiye'ye getirilen Orpheus Mozaiği sergilenmektedir.

Müze kompleksinde ayrıca çok amaçlı tanıtım merkezi, amfitiyatro, hediyelik eşya reyonları, rekreasyon alanı ile 750 araçlık açık ve kapalı otopark yer almaktadır. Mevkii bakımından Balıklıgöl'ün neredeyse karşısında bulunmaktadır. 2016 yılında 3.'sü gerçekleştirilmiş olan 3. Çukurova Turizm Ödülleri'nde Türkiye'nin en iyi müzesi ödülünü almıştır.