Tavium

Tavium veya Tavia (Grekçe: Τάουιον, romanize: Taouion; Latince: Taouion veya Tavium), Galatya'daki Trocmi kabilesinin en büyük şehriydi. Trocmiler, MÖ. 3. yüzyılda Tuna Nehri vadisinden Galatya'ya göç eden üç Kelt kabilesinden biriydi. Şehir, büyük yolların üzerinde olmasından dolayı önemli bir ticaret merkeziydi. Bu site Hititler, Kimmerler, Persler, Keltler, Yunanlar, Romalılar ve Osmanlılar tarafından kullanılmıştır. Roma devrinde Tavium önemli bir yol kavşağı ve kervan yollarında bir dinlenme yeriydi.

Tavium hakkında bilinen az sayıda şeyden biri, kentte madencilikle uğraşıldığıdır. Çünkü orada, MS 1. yüzyılda basılmış, üzerinde Marcus Aurelius ve Elagabalus'un resimleri olan sikkeler bulunmuştur. Civar dağlardan bakır, kalay, demir ve gümüş çıkarılmaktaydı. Dönemin diğer Kelt yerleşimlerinde madenlerin işlenmesi ve paraların basılması birkaç kulübe içinde çalışan küçük zanaatkar grupları tarafından yapılmaktaydı.

Tavium tapınağında, Galatlar tarafından çok sayılan Jupiter'in dev bir tunç heykeli bulunmaktaydı. Şehrin tam konumu bir zamanlar tartışmalıydı, ama günümüzde Yozgat'a yakın Büyüknefes Köyü yakınındaki kalıntıların, Tavium kentinin kalıntıları olduğu kabul görmüştür.

Bu kalıntılar kısmen komşu Yozgat'ın inşası için kullanılmıştır. Bir amfitiyatro ve muhtemel bir Jüpiter tapınağı bulunmuştur. Bunların üzerinde çoğu Bizans döneminden kalma yazılar bulunmaktadır.

Alanda 1997'den bu yana Karl Strobel ve Christoph Gerber tarafından arkeolojik araştırmalar yürütülüyor.

Büyüknefes, 20. yüzyılın başlarından itibaren göçebe Türk boylarının kış aylarında yaşadığı bir yerdi. O zamanlar Sungurlu kazası ve Ankara vilayetindeydi. Günümüzde Yozgat iline bağlıdır.