Muzareti Kilisesi

Muzareti Kilisesi (Gürcüce: მუზარეთის ეკლესია), tarihsel Kola bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı ve eski adı Muzareti olan Çakırüzüm köyünde ortadan kalkmış eski bir Gürcü kilisesidir.

Eski bir Gürcü yerleşimi olan Muzareti köyünün yer aldığı Kola bölgesi, tarihsel Gürcistan'ın bir parçasıydı. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kiliseye ait Gürcüce yazı da Osmanlıların eline geçmeden önce buranın bir Gürcü köyü olduğunu göstermektedir. Daha sonra köy halkının Müslüman olduğu bilinmektedir. Kilise de bunun sonucunda işlevsiz kalmış olmalıdır. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Göle bölgesindeki Müslüman Gürcülerin Osmanlı ülkesine göç ettiğini ve boşalan köylere Rus yönetimin yeni nüfus yerleştirdiğini yazmıştır. Nitekim Muzareti köyüne Rumlar yerleştirilmişti ve köyün 1886 yılındaki nüfusu 187 Rumdan oluşuyordu. Takaişvili’nin bulunduğu 1907 yılında Rumlar, Gürcü kiliseni tamamen yıkmış ve taşlarıyla yeni bir kilise inşa etmişti. Köyde ikinci bir eski kilise bulunuyordu; ancak bu kilise de yıkılmış ve yerine söz konusu tarihte yeni kilisesin...