Cvarebi Kilisesi

Cvarebi Kilisesi (Gürcüce: ჯვარების ეკლესია), tarihsel Şavşeti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı ve eski adı Cvarebi olan Şalcı köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma kilisesidir.

Gürcüce bir yer adı olan Cvarebi (ჯვარები), haç anlamındaki "cvari" (ჯვარი) kelimesinin çoğulu olup "Haçlar" anlamına gelir. Cvarebi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Şavşeti'nin köylerinden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu bölgede Osmanlı idaresi tarafından kurulan Şavşat sancağının 1554 tarihindeki sancak beyi, önceden Gürcü tavadi olan İosebiti idi. Bu dönemden kalmış olan Cvarebi Kilisesi, Osmanlı döneminde köy halkının Müslüman olmasıyla cemaatini ve işlevini yitirmiştir. Nitekim 1886 tarihindeki Rus nüfus tespitinde köyde yaşayan 278 kişi Türk olarak kaydedilmiştir. Kilisenin bulunduğu mahalle "Cami-megle" adıyla kaydedilmiş olmakla bilikte, diğer iki mahalle Gürcüce olan "Karavat" (Karaveti) ve "Şalik" (Şalikaşvili) adlarını koruyordu. Nikolay Marr]]'ın 1904 yılındaki araştırma gezisi sırasında Cvarebi Kilisesi harabeye dönmüş, taşları köylüler...