Ança Manastırı

Ança Manastırı (Gürcüce: ანჩის მონასტერი; okunuşu: “ançis monast'eri”), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı ve eski adı Anca olan İncilli köyünde Orta Çağ'da inşa edilmiş Gürcü Ortodoks manastırıdır. Ança Manastırı, Tao-Klarceti bölgesindeki beş Gürcü piskoposluğundan biri olan Ança Piskoposluğu'nun da merkeziydi.

Ança Manastırı üzerine en eski bilgi Grigol Handzteli’nin Yaşamı' (951) adlı elyazmasında yer alır. Buna göre Ança Kilisesi 9. yüzyıl başlarında inşa edilmiştir. Ança Manastırı Klarceti'nin önemli din ve kültür merkezlerinden biriydi. Ança Manastırı 1550'lerde Osmanlı Devleti'nin eline geçmesine karşın dinsel faaliyet 17. yüzyılın ortalarına kadar sürmüş, ancak cemaati giderek azalmıştır. Bundan dolayı Kraliçe Tamar'ın (1184-1213) isteğiyle hazırlanmış olan ünlü İsa triptiki Ança ikonası 1664'te buradan alınarak Tiflis'e götürülmüştür. Tiflis'te bu triptikin konduğu kilise bugün Ança İkonu Kilisesi (Ançishatis Eklesia) adıyla anılmaktadır. Rus idaresi sırasında Tao-Klarceti bölgesini gezen Gürcü bilim insanı Dimitri Bakradze Ança Manastırı'nı harap halde bulmuştu. Doğubilimci Nikolay Marr'ın 1904 yılındaki araştırma gezisi...