Meria Kilisesi

Meria Kilisesi (Gürcüce: მერიას ეკლესია), tarihsel Şavşeti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı ve eski adı Meria olan Veliköy'ün sınırları içinde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir. Bulunduğu mahalleden dolayı Molohori Kilisesi (მოლოხორის ეკლესია) olarak da bilinir.

Meria (მერია), akarsu kıyısındaki düzlük, meydan, çayırlık anlamlarına gelen "mere" (მერე) kelimesinden türemiş Gürcüce bir yer adıdır. Nitekim Osmanlılar bu köyü ve Şavşeti bölgesini 16. yüzyılın ikinci yarısının hemen başında Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresinin kurduğu Şavşat sancağının 1554 yılındaki beyi İosebiti adında Gürcü tavadi (bey) idi. Meria Kilisesi de bu dönemden kalmış olmalıdır. Meria tarihi bir Gürcü yerleşimi olmasına karşın, 1886 yılında köyün nüfusu Rus idaresince "Türk" olarak kaydedilmiştir. Bununla birlikte Nikolay Marr 1904 yılında Meria köyünde Pirpidze (ფირპიძე) ve İremidze (ირემიძე) soyadlarını taşıyan ailelerin yaşadığını yazmıştır. Köyün nüfusunun Müslüman olmasıyla kilisenin işlevini yitirdiği ve zaman içinde yıkıldığı anlaşılmaktadır. Nitekim yapı 2015 yılında büyük ölçüde yıkık durumda bulunuyordu.