Yukarı Samtzkaro Kilisesi

Yukarı Samtzkaro Kilisesi (Gürcüce: სამწყაროს ეკლესია), tarihsel Klarceti bölgesindeki Gürcü kiliselerinden biridir. Günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı ve eski adı (Yukarı) Samtzkaro olan Yukarı Irmaklar köyündedir.

Geç dönemde iki ayrı köy haline gelmiş olan Samtzkaro veya Samtzkari, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir. Samtzkaro köyü, 1574 ve 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterlerine göre tamamı Hristiyan olan, sırasıyla 66 hane ve 54 haneden oluşan bir yerleşimdi. Günümüzde bir Aşağı Irmaklar köyünde bulunan iki Gürcü kilisesinin bu dönemden kaldığı anlaşılmaktadır. Muvavvid Zeki, Artvin vilayeti hakkında 1927 yılında yayımlanan Osmanlıca kitabında köyde harap halde Gürcülerden kalma iki kilisenin bulunduğunu yazmıştır. Nitekim 1886 tarihli Rus nüfus tespitine göre de köyün halkı Gürcülerden oluşuyordu. 17. yüzyılda Samtzkaro köyü halkının Müslüman olduğu ve kilisenin işlevsiz hale geldiği tahmin edilmektedir. Dilbilimci ve kültür tarihçisi Nikolay Marr'ın 1904 yılında yaptığı araştırma gezisi sırasında da Yukarı Samtzkaro...