Bolaman Kalesi

Bolaman Kalesi, Ordu ilinin Fatsa ilçesine bağlı bir mahalle olan Bolaman'da eski zamanlardan kalma bir kaledir. Kalenin günümüze ulaşmış olan iç kalesinin duvarları üzerinde 19. yüzyılın ilk çeyreğinde Hazinedaroğlu Konağı inşa edilmiştir. Bolaman Kalesi, içindeki şapelden (kilise) dolayı halk arasında "Aya Kalesi" olarak da bilinir.

Bolaman Deresi'nin denize döküldüğü yerin 7 kilometre doğusunda bulunan Bolaman Kalesi'nin olduğu yer eskiden bir adaydı. Kalenin günümüze ulaşan duvarları güneye bakan kara tarafında 6 metre yüksekliktedir. Kalenin içindeki kilise günümüze ulaşmıştır. Bu yapının dış taraftan sadece kalenin doğu duvarında bir çıkıntı yapan apsisi ile kuzey duvarı ve küçük bir avluya açılan kapısı görülebilmektedir. Bolaman Kalesi Kilisesi'nde kullanılan taş, Halibya bölgesine özgü sarı kireç taşıdır. İç duvarları sonradan badanayla kapatılmış olan kilisenin 1930'larda cami olarak kullanıldığı bilinmektedir. Bununla birlikte badana altında fresk izleri tespit edilememiştir. Kilisenin apsisinin beşgen biçimde olması, yapının 13-14. yüzyıllara ait bir kilise olduğunu göstermektedir. Haç planı bir yapı olan kilisenin bu bölgede başka bir örneğine rastlanmamıştır. Bolaman Kalesi Kilisesi'nin iç batı duvarında örülmüş bir kapı ve pencerenin varlığı, bir zamanlar bu duvarın açık bir alana açıldığını göstermektedir. Güney tarafta bir pencere veya kapı bulunmaması ise, bu duvarın başka bir yapıyla bitişik olduğunu düşündürmektedir.

Kilisenin kaleden daha eski olması ihtimali vardır. Kaleden önce kilise dışında yapılar da kalenin içi kısmındaki dört metrelik zemin dolgusu içinde kalmış olabilir.