Ahiza (Batı) Kilisesi

Ahiza Kilisesi (Gürcüce: ახიზის ეკლესია), tarihsel Klarceti bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı ve eski adı Ahiza olan Ferhatlı köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma kilisedir. Köyde günümüze kalıntıları ulaşan iki kiliseden biridir.

Ahiza köyü, Gürcü kralı Vahtang Gorgasali'nin Tao-Klarceti bölgesinde kurdurduğu on iki Gürcü piskoposluğundan birinin merkeziydi ve burada bu dönemde kurulmuş bir manastır bulunuyordu. Köyün batısında yer alan Ahiza Kilisesi ise, köyün güneyinde yer alan kilise gibi daha geç dönemde, 9. yüzyılın sonları veya 10. yüzyılın başlarında inşa edilmiştir. Bu dönemde de köy Gürcü krallığı sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim Osmanlılar Ahiza köyünü ve Klarceti bölgesini 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlı mufassal defterine göre 1574 yılında köyün nüfusu, tamamı Hristiyan olan 24 haneden oluşuyordu. 1595 yılında köyde 16 hane kalmış ve 4 hane de Müslüman olmuştu. Rus idaresinin 1886 tarihindeki tespitinde ise, 28 haneden oluşan köyün nüfusu, bir hane hariç "Türk" olarak kaydedilmiştir. Bu kayıtların da gösterdiği gibi Osmanlı döneminde köyün nüfusunun tamamının Müslüman olmasıyla kilise işlevini yitirmiş ve zaman...