Taşbaşı Kilisesi

(1853 Hypapante Rum Ortodoks Kilisesi ve 1878 tarihli Psomiadis Rum Okulu)

Ordu Rum Mahallesi’nde (Taşbaşı Mahallesi) 1853'te inşa edilen Rum Ortodoks Kilisesi,

hemen yanında konumlanan ve kompleksin bir parçası olan, 1878’de Konstantinos

Spiridon Psomiadis tarafından yaptırılan Psomiadis Rum Okulu’nun 13 sayfalık kuruluş

tüzüğünde karşılaştığım Hypapante (okunuş: İpapandi) ismi bugün Taşbaşı Mahallesi

olarak geçen Rum Mahallesi’nin ve Rum Ortodoks Kilisesi’nin tarihsel ismini ve hikayesini

171 yıl sonra tekrar ortaya çıkarıyor. Hypapante; İsa’nın Mabede Takdimi ve Kutsal Bakire

Meryem'in Arınması 2 Şubat’ta kutlanan dini bir bayram. “İsa’nın Mabede Takdimi”, Luka

İncili’nde (Luka 2: 21-39) detaylı olarak anlatılıyor. Aynı zamanda Kutsal Karşılaşma

Bayramı olarak da adlandırılan “Candlemas” kelimesi, İsa'nın Tapınakta sunumunu

onurlandıran bir Hristiyan kutlamasıdır. Yunanca'da Mum Bayramı Günü'ne “Hypapante”

deniyor ve Yunanca birisini karşılamak anlamına gelen 'hypantao' kelimesinden geliyor.

878 tarihli Psomiadis Rum Okulu’nu inşaa ettiren ve hayatı boyunca Ordu Rum Cemaati’nin

yanında olan Spiridonas ve Elisavet’in Psomiadis’in oğlu Konstantinos Psomiadis’in fotoğrafını

147 yıl sonra ilk defa görüyoruz. Spiridonas ve Elisavet Psomiadis’in oğlu olarak Kotiora’da

(Ordu) dünyaya gelen Konstantinos Psomiadis de genç yaşta geldiği İstanbul’da ataklığı ile kısa

zamanda toplumda yer edinir ve Tatavlalı (Bugünkü ismiyle Kurtuluş) önemli ailelerden

birinin kızı olan Athina Tambaka ile evlenerek semte yerleşir. Tatavla’da yaşadığı 20 yıl

boyunca cemaat hayatına önemli katkılarda bulunur, okul mütevellilerinde mutlaka yer alır.

Doğduğu yere daima özel bir ilgi gösteren Psomiadis orada Psomiadion Erkek Mektebi’nin

inşasını gerçekleştirir ve hayatı boyunca bu okulu destekler. Psomiadis, Tafos Haçı ve

Kurtarıcı’nın Gümüş Haçı madalyaları ile ödüllendirilmiştir.

Taşbaşı Kilisesi, Türkiye'nin Ordu kentindeki Taşbaşı mahallesinde bulunan eski bir Rum Ortodoks kilisesi.

1853'te inşa edilen tarihî kilise 1937-1977 yılları arasında cezaevi olarak da kullanılmış, 1983 yılında Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ilk kez restore edilmiştir. 2000 yılında kültür merkezine dönüştürülen kilisenin arkeoloji müzesine dönüştürülme çalışmaları sürmektedir.

Doğu-batı istikametinde dikdörtgen tarzda inşa edilen yapının kubbesi hariç tamamı yerli kesme taştan yapılmıştır.