Yason Kilisesi

Yason Kilisesi, Ordu ilinin Perşembe ilçesinde, Yason Burnu'nda bulunan Rum Ortodoks kilisesidir. Meryem Ana'ya adandığı için Panagia Rum Ortodoks Kilisesi olarak da bilinir. Üzerinde yer aldığı burundan dolayı Yason Kilisesi olarak anılır. Yason adının, Altın Post'un peşinden Kolheti (Batı Gürcistan) ülkesine giden Argonotların önderi İason'dan geldiği düşünülmektedir.

Perşembe ilçesinin Çaytepe köyünde bulunan Yason Kilisesi'nin inşa tarihi bilinmemektedir. Batı cephesinde giriş kapısının alınlığındaki 1868 tarihinin kilisenin onarım tarihi olduğu tahmin edilmektedir. Koyu gri kesme taşlarla inşa edilmiş olan yapıda yer yer açık renk taşlar kullanılmıştır.

Yason Kilisesi, Ünye'deki Rum Ortodoks kilisesi Yalı Kilisesi gibi dikdörtgen planlı, üç nefli ve üç apsisli bir yapıdır. Apsisler kilisenin doğu cephesinden yarım silindirik ama köşeli bir forma sahip olup dışarı taşmıştır. Ortadaki apsis yan apsislere göre hayli geniştir. Ortadaki apsis beş köşeli, yan apsisler ise üçer köşelidir. Her apsiste birer pencere bulunur. Orta apsisteki pencere lentolu olup yuvarlak kemerli bir alınlığa sahiptir. Biri doğuda ve diğeri güneyde olmak üzere kilisenin iki giriş kapısı bulunmaktadır. Doğu kapısı daha büyük olup alınlıkta ve yan çerçevelerinde kabartma süslemeler bulunur. Güneydeki kapı ise küçük ve yalındır.

Yason Kilisesi'nin güney cephesinde lentolu üç adet pencere vardır. Bu pencereler kemerli alınlıklara sahiptir. Kuzey cephesinde de üç adet lentolu ve kemerli pencere yer alır. İki cephedeki pencerelerin alınlık ve çerçeveleri restorasyon sırasında yenilenmiştir. Kilisesin naos bölümünün çatı örtüsünün ortasında küçük bir kubbe bulunur. Kubbe 2004 yılında tamamen yenilenmiştir.

Yason Kilisesi'nin iç mekânı, iki sıra üçer sütunla bölünmüş üç neften oluşur. Orta nef yan neflerden daha geniş tutulmuştur. Kilisesin küçük kubbesi orta nefin üstüne yer alır. Sütunlar yekpare olup kare kaideler üzerine oturtulmuştur ve yalın sütun başlıklarla son bulur. İç kısımda orta apsisin kuzey duvarında iki niş, kuzey apsisin yine kuzey duvarında bir niş yer alır.