Roma Arsenali

Tokat'ın Niksar kent merkezinde yer alan mimari dokusundan dolayı milattan önce II. yüzyılda ve Roma döneminde askeri depo olarak kullanılan, tabanı kireç harçlı horasan malzeme ile kapatılan Roma Arsenali, tavanda yaklaşık 4 metre yüksekliğinde havalandırma bacası bulunmaktadır. Giriş tuğla tonozludur. Duvar kalınlığı 1.20 m'dir. Mimari dokusu bakımından, M.Ö. 2-3. YY. dönemine ait olduğunu belirtilir.

11 odası vardır, girişler basık kemerli açıklıklarla sağlanmaktadır. İçindeki toprak temizlenirken toprakla karışmış çok sayıda iskelet bulundu. Günümüze ulaşan mimari kalıntılar yapının tarihlenmesi için kesin veri sağlamasa da özellikle spor salonlarında, evlerde ve tapınaklarda karşımıza çıkan mahzenler, Roma mimarisinde yapısal kolaylık sağlayanunsurlar olarak kabul edilmektedir.

Neokaisareia'daki (günümüzdeki Niksar bölgesi) en iyi Anadolu cryptoporticus örneği, Pergamon Asklepion'daki 2. yüzyıl cryptoporticus'udur. MS 2. yüzyılın sonlarına ait Smyrna Agorası'ndan ayrıntılı örnekler, kritoportikusa açık boşluklarla Neokaisareia'dakilere benzemektedir. Yapım teknolojisi açısından üst yapıdan farklı olan mezar odaları için 2. yüzyıl, kente büyük zarar verdiği bilinen üst yapı için yığma ve 344, 499, 503 ve 506 depremleri dikkate alınmıştır.