Zile Kalesi

Zile Kalesi, bu kale Zile İlçesi'nin merkezinde bir höyük üzerinde bulunur ve Zile Ovası'na hakim durumdadır. Kalenin içi araştırıldığında çevrede Roma ve Bizans dönemlerinden kalma mimari parçalar ve kitabeler bulunmuştur. Bu eserlerden yola çıkılarak bu kalenin Milattan Sonra 1. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir. Akropol özelliği taşıyan kalenin hangi dönemde ve kimler tarafından kurulduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte, sur duvarlarındaki yükselti farklılıkları, kulelerin biçimleri ve duvar örgüsündeki çeşitlilik, yapının farklı dönemlerde onarımlar ve eklemelerle uzun süre kullanıldığını göstermektedir. Eskiden Kolhis Kralı Mithridatis adında birinin burayı şato olarak kullandığı ve aynı zamanda buranın altından geçitlerin geçtiği ve askeri amaçlarla da kullanıldığı rivayet edilir. Kale kesme ve moloz taştan yapılmış olup duvarları çeşitli yuvarlak burçlar ile de güçlendirilmiştir.

Kalenin bir burcu üzerine 1336'da inşa edilen minareye Ziya Paşa tarafından 1875 yılında eklettirilen saat ile oluşan kulenin saati günümüze kadar gelememiştir. Kalenin eskimiş olan su sarnıçları ise günümüzde belediye tarafından restore edilerek açılmıştır. Kalenin kuzeydoğu tarafına inşa edilmiş ufak bir antik tiyatro alanı bulunmaktadır. Ünlü komutan Jül Sezar'ın katıldığı bir savaş sonrası Zile kalesinde "Veni Vidi Vici" (Geldim Gördüm Yendim) sözünü söylemiş olduğu ise diğer rivayetler arasındadır.