Yağıbasan Medresesi (Tokat)

Yağıbasan Medresesi ya da Çukur Medrese, Dânişmendliler Beyliği döneminde Tokat'ta inşa edilen medresedir.

Sulusokak’ta Takyeciler Camisi’nin güney tarafındadır. 1148 - 1157 yıllarında Danişmentli Sultanı Nizamettin Yağıbasan tarafından yaptırılmıştır. Yapı ve plan şeması bakımından tamamen eş olan Niksar Yağıbadan Medresesi ile birlikte Anadolu'da bilinen en medreselerdendir. Bu iki medrese, ayrıca İslam dünyasında inşa edilen ilk merkezi kubbeli medreselerdir.

Avlusu kubbe ile örtülüdür. Avlu kubbesi 14 metre çapındadır ve ortasında 10 metre açıklığı vardır. Moloz taştan yapılmış sade ve süsleme kullanılmadan inşa edilmiş yapı, iki yandan da eyvanlar ve tonozlu odalarla donatılmıştır.

Tokat'ta inşa edilmiş olanı 1151-1152 yıllarında yapılmış olup, şehir merkezinde bulunmaktadır. Çukur Medrese adıyla da bilinmektedir. Dânişmendliler Beyliği döneminde Danişment Ahmet Gazi’nin torunu Nizâmeddin Yağıbasan tarafından yaptırılmıştır. Günümüzde ilk inşa edildiği haliyle varlığını sürdürmeyen medrese, Selçuklu sultanı II. İzzeddin Keykâvus döneminde onarım görmüş, Osmanlı döneminde de göçmen barınağı olarak kullanılmıştır.